Luzerne – biologische groenbemester

Luzerne (Medicago sativa), ook alfalfa genoemd, is een winterharde, meerjarige plant uit de vlinderbloemenfamilie. In tegenstelling tot snelgroeiende eenjarige groenbemesters blijft ze meerdere jaren staan en vormt ze een krachtige penwortel die diep in de bodem kan doordringen.

Daarom is luzerne vooral geschikt voor:

• een perceel dat minstens één volledig seizoen vrij blijft;
• een langdurige groenbedekking;
• een diepe en goed doorlatende bodem;
• het produceren van organisch materiaal;
• een bloemenstrook voor bijen en andere bestuivers.

Luzerne is minder geschikt als korte tussenteelt tussen twee snel opeenvolgende groentegewassen. De planten hebben tijd nodig om zich te vestigen en kunnen door hun diepe wortels moeilijker volledig worden verwijderd.

Wat doet luzerne voor de bodem?

Luzerne leeft samen met bacteriën die stikstof uit de lucht kunnen vastleggen. Een deel van die stikstof wordt opgenomen in de wortels, bladeren en stengels. Wanneer het maaisel en de wortelresten op het perceel achterblijven, kunnen ze na hun afbraak bijdragen aan de voeding van volgende gewassen.

De diepe beworteling helpt daarnaast om:

• diepere bodemlagen te doorwortelen;
• de bodemstructuur op langere termijn te ondersteunen;
• voedingsstoffen uit diepere lagen op te nemen;
• de bodem tegen erosie te beschermen;
• periodes van droogte beter te verdragen zodra de planten goed gevestigd zijn.

Luzerne vervangt geen compost of volledige bemesting. Het effect hangt af van de groei van het gewas en van de hoeveelheid plantenmateriaal die op het perceel achterblijft.

Welke bodem heeft luzerne nodig?

Luzerne groeit het best in een diepe, losse en goed doorlatende bodem. Ze verdraagt droogte vrij goed zodra haar wortels ontwikkeld zijn, maar houdt niet van langdurig natte grond.

Een sterk zure bodem is minder geschikt. Op zure grond kan een bekalking nodig zijn, maar doe dit alleen wanneer een bodemanalyse of pH-test daartoe aanleiding geeft.

Kies een zonnige plaats. Vermijd percelen met een ondiepe bodem, langdurige wateroverlast of sterke verdichting.

Wanneer en hoe luzerne zaaien?

Zaai luzerne:

• van maart tot mei, zodra de bodem voldoende is opgewarmd;
• of van half augustus tot half september, zodat de planten zich vóór de winter kunnen vestigen.

Bereid een fijn en stevig zaaibed voor. Verdeel de zaden gelijkmatig over het perceel. Hark ze zeer licht in, maximaal ongeveer één centimeter diep, en druk de grond daarna aan.

Houd de bovenste bodemlaag vochtig tot de kieming en tijdens de eerste ontwikkeling. Eenmaal goed gevestigd heeft luzerne minder water nodig.

Aanbevolen zaaidichtheid: 200 g per are
Een zak van 100 g is voldoende voor ongeveer 50 m².

Luzerne maaien en onderhouden

Laat de jonge planten eerst voldoende wortels en reserves ontwikkelen. Maai het gewas pas wanneer het goed gevestigd is en niet te kort. Laat steeds ongeveer 7 tot 10 cm van de planten staan zodat ze opnieuw kunnen uitlopen.

Een gevestigd perceel kan meerdere keren per jaar worden gemaaid. Gebruik het maaisel als mulch, voeg het toe aan de compost of laat een beperkte hoeveelheid ter plaatse liggen.

Laat je een deel van de planten bloeien, dan bieden de bloemen voedsel aan bijen, hommels en andere bestuivers. Maai vóór de vorming van rijpe zaden als je spontane uitzaai wilt vermijden.

Hoe verwijder je luzerne?

Luzerne vormt een sterke penwortel en verdwijnt niet altijd na één maaibeurt. Maai het gewas herhaaldelijk en snijd de planten net onder de wortelhals af wanneer je de teelt wilt beëindigen.

Werk grote hoeveelheden vers plantenmateriaal niet diep onder. Laat het eerst verwelken of gebruik het als mulch. Wacht enkele weken voordat je een nieuwe teelt installeert.

Luzerne en vruchtwisseling

Luzerne behoort tot dezelfde familie als erwten, bonen, tuinbonen, klavers en wikke. Houd hiermee rekening in de vruchtwisseling, vooral wanneer er eerder wortelziekten bij vlinderbloemigen voorkwamen.

Zoek je een groenbemester voor slechts enkele weken of maanden? Kies dan eerder voor phacelia, boekweit of een snelgroeiende mengeling.

Ontdek onze andere biologische groenbemesters.