Aubergine kweken: van zaaien tot oogsten
Aubergines hebben warmte, licht en tijd nodig. Toch kun je ze ook in België en Nederland met succes telen. Begin vroeg, houd de jonge planten warm en kies buiten voor een zonnige, beschutte plaats. Een kas of tunnel biedt meer oogstzekerheid, maar vroege rassen kunnen tijdens een warme zomer ook in de volle grond groeien.
In deze gids lees je hoe je aubergines zaait, verspeent, plant, verzorgt en op het juiste moment oogst.
Ontdek ook onze biologische en zaadvaste auberginezaden.
Wanneer aubergines zaaien?
Zaai aubergines binnenshuis in februari of maart. Vroeg zaaien geeft de planten voldoende tijd om vóór de herfst vruchten te vormen.
Auberginezaden kiemen het best bij een constante temperatuur van ongeveer 23 tot 25 °C. Bij lagere temperaturen verloopt de kieming veel trager of onregelmatig.
Zaai de zaden ongeveer 0,5 tot 1 cm diep in fijne, vochtige zaaigrond. Dek het bakje af om uitdroging te beperken, maar verlucht regelmatig. Zodra de eerste kiemplanten verschijnen, verwijder je de afdekking.
De kieming kan één tot drie weken duren. Geef niet te veel water. Koude en langdurig natte grond vergroten het risico dat de zaden of jonge wortels rotten.
Hoe voorkom je lange en slappe zaailingen?
Na de kieming hebben aubergines veel licht nodig. Zet de zaailingen voor een zeer helder raam of gebruik groeilampen wanneer het natuurlijke licht nog onvoldoende is.
Een warme kamer met weinig licht veroorzaakt lange, dunne planten. Verlaag de temperatuur na de kieming daarom licht, zonder de zaailingen koud te zetten, en geef ze zoveel mogelijk licht.
Draai de potjes regelmatig wanneer het licht slechts van één kant komt.
Aubergines verspenen
Verspeen de zaailingen zodra ze naast de kiemblaadjes twee tot vier echte bladeren hebben. Zet iedere plant voorzichtig in een afzonderlijk potje.
Houd de planten daarna warm en licht. Verpot ze opnieuw wanneer de wortels het potje volledig vullen. Aubergines houden niet van koude, maar ook niet van langdurige wortelstress in een te kleine pot.
Plant ze iets dieper dan in het vorige potje, maar begraaf de stengel niet zo diep als bij tomaten.
Wanneer mogen aubergines naar buiten?
Plant aubergines pas buiten wanneer de kans op nachtvorst voorbij is. In België en Nederland is dat meestal vanaf de tweede helft van mei. Kijk altijd naar de werkelijke weersvoorspelling.
Laat de planten gedurende zeven tot tien dagen wennen aan de buitenomstandigheden. Zet ze eerst enkele uren op een beschutte plaats en verleng die periode geleidelijk. Bescherm ze tijdens deze afharding tegen koude wind en felle middagzon.
Wacht bij koud voorjaarsweer liever iets langer. Een aubergine die te vroeg in koude grond wordt geplant, stopt vaak tijdelijk met groeien.
Aubergines in een kas of buiten telen?
Een kas of tunnel biedt in ons klimaat de grootste oogstzekerheid. De planten profiteren er van hogere temperaturen en een langer groeiseizoen.
Buitenteelt is mogelijk op een warme, zonnige en beschutte plaats. Kies daarvoor bij voorkeur een vroegrijp ras dat geschikt is voor koelere omstandigheden. Astrakom en Lange Paarse van Barbentane zijn bijvoorbeeld interessante keuzes voor buitenteelt.
Ook een zonnige plek tegen een zuidmuur kan veel warmte vasthouden. Bescherm de planten wel tegen sterke wind.
Ventileer een kas tijdens warme dagen. Extreem hoge temperaturen kunnen de bloei en vruchtzetting verstoren en bevorderen de ontwikkeling van spint en witte vlieg.
Welke grond hebben aubergines nodig?
Aubergines groeien het best in een voedzame, humusrijke en goed doorlatende bodem. Werk vóór het planten rijpe compost door de bovenste grondlaag.
Vermijd verse mest en overdreven stikstofrijke bemesting. Die kan een sterke bladgroei veroorzaken ten koste van bloemen en vruchten.
Plant de aubergines ongeveer 50 tot 60 cm uit elkaar. Geef iedere plant voldoende licht en lucht. Plaats bij grotere rassen meteen een steun, want planten met zware vruchten kunnen omvallen of takken breken.
Aubergines in potten kweken
Compacte rassen zoals Bambino en White Egg zijn geschikt voor een groot terras of balkon. Gebruik bij voorkeur een pot van minstens 20 liter met drainagegaten.
Vul de pot met voedzame, goed doorlatende potgrond. Zet hem op de warmste en zonnigste plaats die je hebt.
Potplanten drogen sneller uit dan planten in de volle grond. Controleer tijdens warme dagen dagelijks de vochtigheid. Laat overtollig water altijd weglopen.
Hoe geef je aubergines water?
Geef regelmatig water aan de voet van de plant. De grond mag licht vochtig blijven, maar niet voortdurend nat zijn.
Sterke afwisselingen tussen uitdroging en veel water kunnen de groei en vruchtkwaliteit verstoren. Een mulchlaag helpt om het bodemvocht gelijkmatiger te houden.
Vermijd indien mogelijk dat het blad langdurig nat blijft. Geef bij voorkeur ’s morgens water, zodat gemorste druppels snel kunnen opdrogen.
Moet je aubergines snoeien?
Aubergines hoeven niet systematisch te worden gesnoeid. Bij compacte rassen is snoeien meestal overbodig.
Bij krachtige planten kun je enkele zwakke zijscheuten en bladeren die de grond raken verwijderen. Zo blijft de plant overzichtelijk en verbetert de luchtcirculatie.
Verwijder niet te veel gezond blad. De plant heeft haar bladeren nodig voor de fotosynthese en om de vruchten tegen felle zon te beschermen.
Aan het einde van de zomer kun je nieuwe bloemen verwijderen wanneer ze geen tijd meer hebben om rijpe vruchten te vormen. De plant kan haar energie dan naar de aanwezige aubergines sturen.
Bloemen maar geen aubergines: wat gaat er mis?
Aubergines zijn zelfbestuivend, maar warmte, licht en beweging helpen bij de bestuiving. In een gesloten kas kun je de planten tijdens de bloei af en toe voorzichtig schudden.
Bloemen kunnen afvallen door:
- lage nachttemperaturen;
- extreme hitte;
- onvoldoende licht;
- droge grond;
- sterk wisselende watergift;
- een teveel aan stikstof;
- een zeer hoge luchtvochtigheid in een slecht verluchte kas.
Een enkele afgevallen bloem is normaal. Wanneer vrijwel alle bloemen afvallen, controleer je eerst de temperatuur, watergift en verluchting.
Wanneer kun je aubergines oogsten?
Oogst aubergines wanneer ze hun typische formaat en kleur hebben bereikt en de schil nog glad en glanzend is. Het vruchtvlees is dan stevig, maar nog mals, en de zaden zijn nog zacht.
Wacht niet tot de vruchten volledig botanisch rijp zijn. Een doffe schil, hardere zaden en bitterder vruchtvlees wijzen vaak op een te late oogst.
Snijd de vrucht met een mes of snoeischaar af en laat een kort stukje steel zitten. Trek niet aan de aubergine, want daardoor kun je de tak beschadigen. Sommige rassen hebben stekels aan de kelk.
Regelmatig oogsten helpt de plant om nieuwe vruchten te blijven vormen.
Veelvoorkomende problemen bij aubergines
Bladluizen
Bladluizen zitten vooral op jonge scheuten en aan de onderkant van bladeren. Controleer de planten regelmatig en grijp vroeg in. Een beperkte aantasting kun je vaak met een waterstraal verwijderen.
Spint
Spint komt vooral voor bij warm en droog weer en kan onder glas snel uitbreiden. De bladeren krijgen kleine lichte stippen en later fijne spinseldraden.
Controleer vooral de onderkant van de bladeren. Zorg voor voldoende ventilatie en voorkom dat planten langdurig uitdrogen.
Witte vlieg
Witte vliegen kunnen in de kas aan de onderkant van het blad zitten. Bij aanraking vliegen kleine witte insecten op. Verwijder sterk aangetaste bladeren en controleer naburige planten.
Coloradokever
Aubergines behoren net als aardappelen tot de nachtschadefamilie. Coloradokevers en hun larven kunnen daarom ook auberginebladeren aantasten. Controleer planten extra goed wanneer er aardappelen in de buurt groeien.
Slakken
Jonge aubergineplanten zijn kwetsbaar voor slakkenvraat. Bescherm ze vooral kort na het uitplanten.
Wortelrot
Een voortdurend natte, slecht doorlatende bodem kan wortelproblemen veroorzaken. Plant aubergines daarom niet in grond waarin water blijft staan en laat potten goed uitlekken.
Aubergines en vruchtwisseling
Aubergines behoren tot dezelfde plantenfamilie als tomaten, paprika’s, pepers en aardappelen. Plant ze bij voorkeur niet ieder jaar op dezelfde plaats of direct na een andere nachtschadeachtige.
Vruchtwisseling helpt om de opbouw van bodemgebonden ziekten en plagen te beperken. Verwijder aan het einde van het seizoen ook zieke plantenresten.
Welke aubergine past bij jouw tuin?
Kies niet alleen op kleur of vorm. Let ook op de vroegheid, groeikracht en aanbevolen teeltwijze.
- Voor een klassieke grote aubergine: Imperial Black Beauty.
- Voor lange paarse vruchten: Lange Paarse van Barbentane.
- Voor buitenteelt in een koeler klimaat: Astrakom.
- Voor een pot of kleine ruimte: Bambino of White Egg.
- Voor witte vruchten: White Egg of Longue de Dourga.
- Voor gestreepte vruchten: Listada de Gandia.
- Voor kleine groene vruchten en Aziatische gerechten: de Thaise variëteiten.
Bekijk alle biologische auberginezaden van Semailles.
Veelgestelde vragen over aubergines kweken
Kun je aubergines buiten kweken in België en Nederland?
Ja, op een warme, zonnige en beschutte plaats. Kies een vroegrijpe variëteit en plant pas buiten wanneer de bodem is opgewarmd. Een kas of tunnel blijft betrouwbaarder tijdens een koele zomer.
Kun je aubergines in een pot kweken?
Ja. Kies een compacte variëteit en gebruik een pot van minstens 20 liter. Zorg voor voldoende voeding, zon, warmte en een regelmatige watergift.
Waarom groeien mijn aubergines zo langzaam?
Koude, onvoldoende licht, een te kleine pot of natte grond zijn veelvoorkomende oorzaken. Aubergines groeien pas krachtig wanneer zowel de lucht als de bodem voldoende warm zijn.
Waarom worden mijn aubergines niet rijp?
Waarschijnlijk kregen de planten te weinig warmte of begon de teelt te laat. Zaai in februari of maart, kies een vroegrijp ras en teel indien mogelijk onder glas.
Wanneer is een aubergine te rijp?
Wanneer de schil dof wordt, de zaden hard worden en het vruchtvlees minder mals smaakt. Oogst aubergines terwijl hun schil nog glad en glanzend is.