Veelgemaakte fouten bij tomaten

Tomaten behoren tot de populairste groenten in de moestuin. Ze zijn productief, smaakvol en vormen vaak het hart van de zomertuin.

Toch loopt het niet altijd zoals gehoopt: planten die stilvallen, vergelend blad, ziektes, barstende vruchten of een beperkte opbrengst…

In veel gevallen ligt dat niet aan het ras zelf, maar aan enkele klassieke fouten tijdens het planten of in de eerste weken van de teelt.

Met een paar eenvoudige aandachtspunten, aangepast aan het Belgische en Nederlandse klimaat, is het perfect mogelijk om veel sterkere en productievere tomatenplanten te kweken.

Te vroeg planten

Dit is waarschijnlijk de meest voorkomende fout.

Tomaten zijn warmteminnende planten. Zelfs zonder nachtvorst kunnen koude nachten de groei sterk vertragen en jonge planten verzwakken.

In vollegrond wacht je meestal beter:

• tot na de IJsheiligen;
• tot de bodem voldoende opgewarmd is;
• tot de nachttemperaturen stabieler worden.

Planten die onder goede omstandigheden uitgeplant worden, groeien vaak sneller verder dan tomaten die te vroeg buiten gezet werden.

Het belang van zon onderschatten

Tomaten hebben veel licht en warmte nodig om goed te produceren.

Een te schaduwrijke plek zorgt vaak voor:

• zwakkere groei;
• minder bloemen;
• tragere rijping;
• meer vocht rond het blad.

In onze streken geven zonnige, warme en beschutte plaatsen meestal de beste resultaten.

Te dicht planten

Bij het uitplanten lijken jonge tomatenplanten soms nog klein… maar in de zomer nemen ze snel veel plaats in.

Te dicht geplante tomaten zorgen vaker voor:

• slechte luchtcirculatie;
• meer kans op phytophthora;
• langdurige vochtigheid;
• moeilijkere rijping van de vruchten.

Vaak zijn enkele goed ontwikkelde planten met voldoende ruimte productiever dan een te dicht beplante serre of moestuin.

Onregelmatig water geven

Tomaten houden van regelmaat.

Afwisselend droogte en overvloedig water geven veroorzaakt vaak:

• gebarsten vruchten;
• groeistilstand;
• tekorten;
• neusrot.

Enkele eenvoudige tips voorkomen al veel problemen:

• geef diep water maar minder vaak;
• vermijd nat blad;
• hou de bodem bedekt met mulch.

Geen mulch gebruiken

Mulch speelt een belangrijke rol bij tomaten.

Het helpt:

• vocht langer in de bodem te houden;
• minder te moeten gieten;
• het bodemleven te beschermen;
• opspattend water en ziektes te beperken.

Hooi, stro, bladeren of gedroogd gras zijn uitstekende mulchmaterialen voor de moestuin.

Te veel bemesten

Een teveel aan stikstofrijke meststoffen zorgt vaak voor grote donkergroene planten… maar weinig tomaten.

Tomaten houden vooral van:

• een levende bodem;
• goed verteerde organische stof;
• een evenwichtige groei.

In een natuurlijke moestuin volstaat rijpe compost meestal ruimschoots.

Te hard snoeien

Tomaten worden vaak sterker gesnoeid dan nodig.

Het verwijderen van enkele dieven kan nuttig zijn, zeker in serre, maar overdreven snoeien verzwakt soms de planten:

• zonnebrand op vruchten;
• stress;
• wondjes die ziektes bevorderen;
• minder fotosynthese.

Buiten blijken iets vollere planten vaak beter bestand tegen wisselende weersomstandigheden.

Slechte verluchting in de serre

In een serre kunnen warmte en vocht snel oplopen.

Onvoldoende ventilatie bevordert:

• phytophthora;
• afvallende bloemen;
• hittestress;
• plagen zoals spint.

Zelfs op warme dagen blijft voldoende luchtcirculatie essentieel.

Jonge planten te lang in potjes houden

Tomaten die te lang in kleine potten blijven staan, hebben het vaak moeilijker na het uitplanten.

Ze kunnen:

• stilvallen;
• vergelen;
• later produceren.

Compacte, stevige en goed gewortelde planten herstellen meestal veel sneller.

Perfecte tomaten willen

Geen enkel tomatenseizoen verloopt hetzelfde.

Het Belgische en Nederlandse klimaat blijft wisselvallig, met periodes van regen, vocht of hitte. Zelfs onder goede omstandigheden vragen tomaten wat observatie en aanpassing.

Het doel is niet om perfecte planten te hebben, maar gezonde en sterke tomaten die de hele zomer blijven produceren.

Met een levende bodem, goede rassen en enkele eenvoudige gewoontes blijken tomaten vaak veel gemakkelijker dan gedacht.