Phacelia – biologische groenbemester

Phacelia (Phacelia tanacetifolia) is een eenjarige, snelgroeiende groenbemester. Ze vormt in korte tijd een dicht gewas dat de grond beschermt tegen slagregen, uitdroging en erosie. Haar fijn vertakte wortels doorwortelen de bovenste bodemlaag en dragen bij aan een kruimelige bodemstructuur.

De plant produceert veel blad en stengels. Na het maaien levert dit plantenmateriaal organische stof aan de bodem. Phacelia legt zelf geen stikstof uit de lucht vast, maar neemt tijdens haar groei wel voedingsstoffen uit de bodem op. Zo blijven deze tijdelijk in het plantenmateriaal opgeslagen.

De belangrijkste voordelen van phacelia:

• Ze groeit snel en bedekt vrijgekomen grond;
• Ze helpt de ontwikkeling van ongewenste planten te beperken;
• Haar wortels ondersteunen de bodemstructuur;
• Ze produceert organisch materiaal;
• Haar bloemen trekken bijen, hommels en andere bestuivers aan;
• Ze is gemakkelijk in de vruchtwisseling in te passen.

Phacelia behoort niet tot dezelfde botanische familie als de klassieke moestuingroenten. Dat maakt haar bijzonder geschikt voor percelen waar je de terugkeer van kruisbloemigen of vlinderbloemigen wilt vermijden.

Wanneer en hoe phacelia zaaien?

Zaai phacelia van april tot begin oktober. Voor een goede ontwikkeling vóór de winter zaai je bij voorkeur uiterlijk in augustus of september. Een zaai in oktober kan nog ontkiemen bij zacht weer, maar zal meestal minder plantenmassa produceren.

Maak de bovenste bodemlaag oppervlakkig los. Verdeel de zaden gelijkmatig over het perceel, hark ze licht in en druk de grond aan. Houd de bodem vochtig totdat de zaden zijn gekiemd.

Aanbevolen zaaidichtheid: 150 g per are
Een zak van 75 g is voldoende voor ongeveer 50 m².

Phacelia groeit op de meeste gronden, zolang die niet langdurig onder water staan. Een zonnige standplaats geeft doorgaans de beste ontwikkeling en bloei.

Groei en bloei

Bij voldoende warmte en vocht kiemt phacelia meestal binnen 7 tot 10 dagen. Ze groeit snel en kan ongeveer acht tot tien weken na het zaaien beginnen te bloeien.

De blauw-violette bloemen produceren nectar en stuifmeel voor bestuivers. Wil je phacelia vooral gebruiken als groenbemester, maai haar dan vóórdat ze rijpe zaden vormt. Zo vermijd je ongewenste uitzaai.

Phacelia is gevoelig voor stevige vorst. Een laat gezaaid gewas wordt tijdens een koude winter meestal geheel of gedeeltelijk vernietigd. Bij een zachte winter kan een deel van de planten blijven staan.

Wanneer en hoe phacelia maaien?

Maai of snijd phacelia vóór of aan het begin van de volle bloei. Op dat moment heeft ze al veel plantenmateriaal gevormd, maar nog geen rijpe zaden geproduceerd.

Laat het maaisel enkele dagen verwelken. Daarna kun je het:

• als mulch op de bodem laten liggen;
• aan de compost toevoegen;
• oppervlakkig in de bovenste bodemlaag verwerken.

Vermijd het diep onderspitten van vers plantenmateriaal. Wacht bij voorkeur twee tot drie weken voordat je op dezelfde plaats opnieuw zaait of plant.

Wanneer kies je phacelia?

Phacelia is een goede keuze wanneer je:

• snel een vrijgekomen perceel wilt bedekken;
• een gemakkelijk te telen groenbemester zoekt;
• meer bloemen voor bestuivers wilt;
• een groenbemester nodig hebt die eenvoudig in de vruchtwisseling past;
• geen extra vlinderbloemige of kruisbloemige soort wilt zaaien.

Wil je vooral stikstof vastleggen, kies dan eerder voor een vlinderbloemige groenbemester zoals wikke, klaver of veldboon.

Bekijk ook onze andere biologische groenbemesters.